เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ.2547 เวลาประมาณ 07.58 น. (ตามเวลาในประเทศไทย) ได้เกิดแผ่นดินไหวมีศูนย์กลางอยู่ที่บริเวณด้านตะวันตกของหัวเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย หรือที่ ละติจูด 3.4 องศาเหนือ ลองจิจูด 95.7 องศาตะวันออก ลึกลงไปในแผ่นดิน ประมาณ 40 กิโลเมตร มีขนาดความแรงประมาณ 9.0 ตามมาตราริคเตอร์ ซึ่งถือว่าขนาดความแรงเป็นอันดับที่ 5 ของโลกในรอบ 100 ปี ในการเกิดแผ่นดินไหวในครั้งนี้ ส่งผลให้เกิดคลื่นใต้น้ำขนาดใหญ่ที่เรียกว่า Tsunami (สึนามิ) ถล่มพื้นที่ชายฝั่งทะเลอันดามัน ภาคใต้ของประเทศไทย หมู่เกาะอาเจะห์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ศรีลังกา อินเดีย หมู่เกาะมัลดีฟส์ พม่า รวมถึงโซมาเลีย ในทวีปแอฟริกา
          พื้นที่ 6จังหวัดทางภาคใต้ที่อยู่ติดชายฝั่งทะเลอันดามันของประเทศไทย ได้แก่ จ.ระนอง พังงา ภูเก็ต กระบี่ ตรัง และสตูล ประสบความสูญเสียชีวิตและทรัพย์สิน ทั้งของคนไทยและชาวต่างชาติเป็นจำนวนมากอย่างที่ไม่เคยเกิดมาก่อน จำนวนผู้คนที่เสียชีวิตในเหตุการณ์ครั้งนี้มีถึง 5,395 คน สูญหาย จำนวน 2,995 คน บาดเจ็บ 8,457 คน (กรมกิจการพลเรือนทหารบก. 2548 : 19) ซึ่งในจำนวนคนเสียชีวิต สามารถแยกแยะเป็นเป็นชาวไทยจำนวน 1,899 คน ชาวต่างชาติ จำนวน 1,953 คน ไม่ทราบสัญชาติ 1,543 คน และอีก 2,874 คน ยังระบุไม่ได้ว่าเป็นใคร (ไทยนิวยอร์ค. 2549: ออนไลน์) การสูญเสียในครั้งนี้ นับเป็นการสูญเสียที่ยิ่งใหญ่ครั้งหนึ่งของมวลมนุษยชาติ การช่วยเหลือค้นหาผู้เสียชีวิต ผู้รอดชีวิต การเก็บกู้ซากสิ่งปรักหักพัง และการฟื้นฟู ถูกกระทำกันอย่างเร่งด่วน จากหน่วยงานของภาครัฐ เอกชน องค์กรการกุศล อาสาสมัคร ทั้งกลางวันและกลางคืน

          กรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชย์นาวี กระทรวงคมนาคม เป็นหน่วยงานหนึ่งที่ทำหน้าที่ค้นหา เก็บกู้ซากเรือ และสิ่งกีดขวางใต้น้ำ โดยมีนักดำน้ำอาสาสมัคร เข้ามาช่วยเหลือ การดำเนินการ ตลอดระยะเวลากว่า 3 เดือนหลังเกิดเหตุ ซากสิ่งปรักหักพัง ของเรือท่องเที่ยว บ้านเรือน รีสอร์ต โรงแรม สิ่งอุปโภค บริโภค และทรัพย์สิน เงิน ทอง ของผู้คนที่ประสบภัย ถูกเก็บกู้ขึ้นมาใต้น้ำเป็นจำนวนมาก สิ่งที่ได้พบเห็นก่อให้เกิดความเศร้าสลดต่อผู้ปฏิบัติงานเป็นอย่างยิ่ง

          หลังจากเกิดเหตุการณ์ รัฐบาลไทย ได้ริเริ่มให้มีการจัดสร้างอนุสรณ์เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์สึนามิที่เกิดขึ้น ณ บริเวณ ณ หาดเล็ก อุทยานแห่งชาติ เขาหลัก-ลำรู่ โดยได้ทำการวางศิลาฤกษ์อนุสรณ์สถานสึนามิ ไปเมื่อ วันที่ 26 ธันวาคม 2548 เวลา 16.45 น. โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะประมวลความรู้ความเข้าใจ และบทเรียนจากเหตุการณ์สึนามิที่ผ่านมา เป็นแหล่งศึกษาเกี่ยวกับภัยธรรมชาติ และเป็นอนุสรณ์สถานเตือนใจให้เราร่วมกันรำลึกถึงผู้สูญเสียในเหตุการณ์ และเป็นเครื่องหมายเตือนใจให้เราดำเนินชีวิตต่อไปในวันข้างหน้าด้วย ความไม่ประมาท

        การจัดสร้างอนุสรณ์สถานสึนามิ ของรัฐบาล ที่กล่าวมา เป็นการจัดสร้างขึ้นบนผืนแผ่นดิน ที่เป็นสถานที่เกิดเหตุ ด้วยวิสัยทัศน์อันยาวไกลของท่านวันชัย ศารทุลทัต ปลัดกระทรวงคมนาคม และหัวเรี่ยวหัวแรงใหญ่งานนี้ ก็คือ ท่านสร้อยทิพย์ ไตรสุทธิ์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงคมนาคม ได้เล็งเห็นว่า นอกจากจะมีอนุสรณ์สถานสึนามิบนบกแล้ว น่าจะมีอนุสรณ์สถานสึนามิ (ใต้น้ำ) อีกแห่งหนึ่ง สำหรับนักดำน้ำ ได้ร่วมรำลึกและไว้อาลัย เนื่องจากในเหตุการณ์ครั้งนั้น มีนักดำน้ำทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ที่เข้ามาท่องเที่ยวดำน้ำในประเทศไทย เสียชีวิตและหายสาบสูญ เป็นจำนวนมาก

          การจัดสร้างอนุสรณ์สถานสึนามิ (ใต้น้ำ) นี้ ได้เคยจัดสร้างเป็นการชั่วคราวมาครั้งหนึ่งแล้ว ที่บริเวณหัวอ่าวต้นไทร เกาะพีพี เมื่อวันที่ 7-9 เม.ย.2548 ที่ผ่านมา แต่ตอนนั้นเป็นการแค่สร้างชั่วคราว คราวนี้เอาจริง และตั้งใจจะให้เป็นอนุสรณ์สถานถาวรสืบไป

         การจัดสร้างอนุสรณ์สถานสึนามิ (ใต้น้ำ) ในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อ
         1. เพื่อเป็นอนุสรณ์สถานสึนามิ (ใต้น้ำ ) รำลึกถึงเหตุการณ์ คลื่นยักษ์สึนามิที่เกิดขึ้น ในทะเลอันดามัน เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ.2547 ที่ผ่านมา
         2. เพื่อที่จะประมวลความรู้ความเข้าใจ และบทเรียนจากเหตุการณ์สึนามิในครั้งนั้น
         3. เพื่อเป็นการไว้อาลัยแด่นักดำน้ำที่เสียชีวิต และสูญหายจากเหตุการณ์ดังกล่าว
         4. เพื่อเป็นเครื่องหมายเตือนใจให้ มนุษย์ดำเนินชีวิตต่อไปในวันข้างหน้าด้วย ความไม่ประมาท
         5. เพื่อเป็นสถานที่ดำน้ำแห่งใหม่ ของนักท่องเที่ยวดำน้ำทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ

          สถานที่ก่อสร้างอนุสรณ์สถานสึนามิ (ใต้น้ำ) ที่คณะทำงานได้เลือกไว้ อยู่ใกล้กับบริเวณเดิม คือบริเวณ หัวอ่าวต้นไทร เกาะพีพี อ.เมือง จ.กระบี่ ที่ความลึกประมาณ 18-20 เมตรสาเหตุที่เลือกบริเวณนี้ เนื่องจากบริเวณหมู่เกาะพีพี มีแหล่งดำน้ำที่หลากหลายสวยงาม เป็นที่นิยมของนักดำน้ำจากทั่วโลก มีสถาบัน บริษัทฯ และร้าน ที่เปิดให้บริการท่องเที่ยวด้านการดำน้ำเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งในเหตุการณ์สึนามิครั้งนั้น เกาะพีพีได้รับความเสียหายเป็นทั้งชีวิตและทรัพย์สินเกือบทั้งเกาะ

          งานนี้หลีกไม่พ้น เรื่องการดำน้ำ เพราะจะต้องทำงานก่อสร้างใต้น้ำ ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ง่ายนัก ผู้ที่ได้รับเกียรติทำหน้าที่ให้คำปรึกษาแก่กระทรวงคมนาคม ก็เป็นผู้ที่แวดวงนักดำน้ำล้วนรู้จักกันดี อันได้แก่
         ครูศรัณ กิตติวัณณะกุล ผู้อำนวยการหลักสูตรดำน้ำ (Course Director) ของสถาบัน PADI (Professional Association of Diving Instructor) ประจำประเทศไทย และประธานมูลนิธิเพื่อทะเล (For Sea Foundation)
         ครูพลัง ยิ้มพานิชย์ ผู้อำนวยการหลักสูตรดำน้ำ (Course Director) ของสถาบัน NAUI (National Association of Underwater Instructor) และสถาบัน SSI (Scuba School International) ประจำประเทศไทย
         ครูราชันย์ มาลัยวงษ์ (ครูหลุยส์) ผู้อำนวยการหลักสูตรดำน้ำ (Course Director) ของสถาบัน PADI (Professional Association of Diving Instructor) ประจำประเทศไทย
         นายปกรณ์ เดชประยูร เจ้าหน้าที่ฝ่ายออกแบบและตรวจชิ้นส่วนเครื่องจักรกล บจก.บางกอกกลาส วิศวกร และนักดำน้ำสังกัดชมรมดำน้ำทหารช่าง ราชบุรี
และตัวผมเอง

          ส่วนชุดปฏิบัติงานใต้น้ำ หนีไม่พ้น นักดำน้ำ จาก กรมการทหารช่าง กองทัพบก กระทรวงกลาโหม นักดำน้ำอาสาสมัคร จากหน่วยงานภาครัฐ เอกชน สถาบัน บริษัทฯ ร้าน กลุ่ม องค์กร และชมรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำน้ำในประเทศไทย และกรมขนส่งทางน้ำและพาณิชย์นาวี กระทรวงคมนาคม

          งานนี้ พวกเราได้ดำเนินการวางแผนล่วงหน้า จัดเตรียมเครื่องหมายเครื่องมือ ออกแบบและจัดทำอนุสรณ์สถาน มาเป็นเวลากว่า 1 ปี และขณะนี้ พร้อมแล้วที่จะนำไปติดตั้งในสถานที่จริง โดยกำหนดปฏิบัติงานในวันที่ 9-22 ก.ค.2549 ที่จะถึงนี้......
โปรดติดตาม อนุสรณ์สถานสึนามิ (ใต้น้ำ) – ตอนจบ : ในภาคต่อไป.....
เขียนโดย : พันเอกสุชาต จันทรวงศ์ 24 พ.ค.49
e-mail : s_rta@engineerdivers.com

   ชมรูปแบบการก่อสร้างอนุสรณ์สถานสึนามิ